Het verhaal van de Kubuswoningen
De kubuswoningen staan op de Overblaak, een verhoogde voetgangersstraat over de drukke Blaak, naast de Oude Haven. Architect Piet Blom had het idee al uitgeprobeerd in Helmond, met drie proefwoningen in 1974, voordat Rotterdam hem vroeg het gebied rond de oude haven opnieuw in te richten. Het Rotterdamse complex werd in 1978 gepresenteerd en tussen 1982 en 1984 gebouwd: een rij kubussen die op één punt zijn gekanteld, elk op een zeshoekige betonnen paal.
Blom noemde het idee “wonen als stedelijk dak”. Elke woning moest een boom zijn en het hele complex een bos, en daarom heet het bij Rotterdammers het Blaakse Bos. Onder het bladerdak van kubussen wilde hij een dorp in de grote stad: een autovrije straat met winkels, kleine bedrijfjes en ruimte om te spelen, met de woningen erboven. Vanaf de straat raken de kubussen elkaar met hun ribben en vormen ze samen één zigzaggend geel dak.
Binnen leidt een smalle trap in de paal naar drie verdiepingen: een driehoekige woonkamer, dan twee slaapkamers en een badkamer, en helemaal bovenin een kleine piramidevormige kamer vol ramen. Elke woning heeft zo’n 100 m² vloer, maar doordat alle wanden schuin staan, is ongeveer een kwart daarvan onbruikbaar. Eén kubus, de Kijk-Kubus, is ingericht als modelwoning voor bezoekers, en de grotere superkubus is sinds 2009 een Stayokay-hostel.
De buren zijn al net zo bijzonder. Naast de kubussen staat Bloms Blaaktoren, die vanwege zijn steile puntdak Het Potlood heet. Aan de overkant van het plein ligt de Markthal van MVRDV, op 1 oktober 2014 geopend door koningin Máxima: een boog van 40 meter hoog met 228 appartementen boven een overdekte markt, aan beide kanten afgesloten met glazen kabelnetgevels. De binnenkant van het gewelf is bedekt met “Hoorn des Overvloeds” van Arno Coenen en Iris Roskam, een kunstwerk van 11.000 m² met fruit, bloemen en insecten, gedrukt op zo’n 4.000 geperforeerde aluminium panelen.
Het diorama
Het diorama zet de kubussen, de Markthal en de Oude Haven samen op één zwevend blok Rotterdam, gebouwd in Three.js en weergegeven als pixelart: de scène wordt op lage resolutie getekend, elke rand krijgt een donkere omlijning, de kleuren worden teruggebracht tot een klein palet en het resultaat wordt zonder verzachting vergroot. Twee verspringende rijen gele kubussen staan op hun punt op zeshoekige palen, zodat ze elkaar met hun ribben raken, van bovenaf gezien als een honingraat, met één grotere superkubus aan de havenkant. Hun verhoogde dek overspant een weg waar auto’s onderdoor rijden, en een trap leidt naar de kade.
Achter de kubussen rijst het Potlood op met zijn donkere puntdak, en ernaast opent de grijze boog van de Markthal zijn glazen kopgevel naar het water, met de kleurrijke schildering en de marktkramen zichtbaar achter de kabels. In de Oude Haven liggen historische zeilschepen aangemeerd terwijl een gele watertaxi en een rondvaartboot oversteken, fietsers rijden over de kade en meeuwen cirkelen boven alles. ’s Avonds gaan de ramen van de kubussen aan, gloeit de schildering van de Markthal door het glas en weerspiegelen de lantaarns in de haven.
Wat je kunt vinden
- De grotere superkubus aan de havenkant
- De kleurrijke schildering in de boog van de Markthal
- Auto’s die onder de kubusbrug door rijden
- Een gele watertaxi die over de haven scheurt
- De ronde kap van station Blaak en het Witte Huis aan de kade
- Terrastafeltjes onder het dek, met uitzicht op de Oude Haven
Wat we hebben vereenvoudigd
- Het echte complex telt 38 kubuswoningen en twee superkubussen; het diorama toont negen kubussen in twee rijen.
- De Markthal is verkleind en direct naast de kubussen gezet, met de glazen kopgevel naar de haven; de Oude Haven is rechtgetrokken tot één lange kade.
- De Erasmusbrug, op loopafstand aan de Maas, is weggelaten zodat het blok compact blijft.
Vragen
Waarom staan de kubuswoningen in Rotterdam scheef?
Piet Blom ontwierp ze als “wonen als stedelijk dak”. Elke kubus is op één punt gekanteld en op een paal gezet, zodat ze samen een overkapping vormen boven een autovrije voetgangersstraat. Blom zag elke woning als een boom en het hele complex als een bos, en daarom heet het ook wel het Blaakse Bos.
Wanneer zijn de kubuswoningen in Rotterdam gebouwd?
De Rotterdamse kubuswoningen zijn gebouwd tussen 1982 en 1984, nadat de plannen in 1978 waren gepresenteerd. Piet Blom had het idee eerder getest in Helmond, waar in 1974 drie proefwoningen verrezen.
Kun je een kubuswoning van binnen bekijken?
Ja. Eén kubus, de Kijk-Kubus, is een modelwoning die als gewoon huis is ingericht en open is voor bezoekers, en de grotere superkubus is sinds 2009 een Stayokay-hostel. De andere kubussen zijn particuliere woningen.
Wat is het boogvormige gebouw naast de kubuswoningen?
Dat is de Markthal, ontworpen door MVRDV en op 1 oktober 2014 geopend door koningin Máxima. Het is een boog van 40 meter met 228 appartementen boven een overdekte versmarkt, en de binnenkant van het gewelf is bedekt met “Hoorn des Overvloeds”, een kunstwerk van 11.000 m² van Arno Coenen en Iris Roskam.
Hoe is dit pixelart-diorama van de Kubuswoningen gemaakt?
Het is een realtime Three.js-scène die op deze pagina draait, getekend op 360 × 640 pixels met donkere omlijningen en een klein palet en daarna zonder verzachting vergroot. Elke kubus is een echte kubus die op één punt balanceert, zodat de rijen van bovenaf als een honingraat ogen, net als in Rotterdam. Klik op “Bekijk in 3D”, sleep om het te draaien en wissel tussen dag, schemer en nacht.
Isometrische kaarten van Rotterdam
Rotterdam heeft ook een isometrische pixelartkaart gemaakt door de community: de hele stad tegel voor tegel getekend, in dezelfde SimCity-stijl. Bekijk de kaart van Rotterdam →
