Kız Kulesi’nin hikâyesi
Kız Kulesi, Boğaz’ın Marmara Denizi’ne açıldığı yerde, Üsküdar’da Asya kıyısının yaklaşık 200 metre açığında bir kayanın üzerinde durur. Adacıkta Bizans döneminden beri bir kule var; yüzyıllar boyunca gözetleme kulesi, deniz feneri ve 1830 civarındaki kolera salgınında karantina istasyonu olarak kullanıldı.
Bugün gördüğümüz yapı Osmanlı dönemine ait. Bir yangının ardından kule 1763’te taştan yeniden yapıldı, 1832’de Sultan II. Mahmud döneminde onarıldı; fener kısmı yüzyılın ilerleyen yıllarında eklendi. Uzun süren bir restorasyon 2023’te tamamlandı ve kule yeniden ziyarete açıldı; ziyaretçiler kıyıdan küçük teknelerle geçiyor.
Kız Kulesi adı bir efsaneden gelir. Bir padişaha, kızının yılan sokmasından öleceği söylenir; o da kızını denizin ortasındaki bir kuleye kapatır. Kızın doğum gününde kuleye bir sepet meyve gönderilir, sepetin içine bir yılan gizlenmiştir ve kehanet gerçekleşir. Batı dillerinde kuleye Hero ile Leandros’un Yunan hikâyesinden ötürü Leandros Kulesi de denir, ama o hikâye aslında Çanakkale Boğazı’nda geçer.
Salacak sahilinden, arkasında tarihi yarımadanın kubbeleri ve minareleriyle Kız Kulesi, özellikle gün batımında, İstanbul’un klasik manzaralarından biridir.
Diorama
Dioramalarımızın çoğundan farklı olarak bu sahne havada süzülen bir ada değil, denizden kesilip çıkarılmış bir blok: üstte su yüzeyi, kesit yüzlerinde ise aşağı sarkan kayalar ve önünden geçen balıklarla derin mavi bir kesit. Adacık, korkuluklu taş bir rıhtımı çevreleyen bir kaya halkası; rıhtımın üzerinde kemerli pencereli, kurşun kaplı kırma çatılı ve iki küçük kubbeli, iki katlı beyaz bir yapı duruyor.
Kule rıhtımın bir ucunda yükseliyor: köşe taşlı beyaz, kare bir gövde, uzun pencereli ve korkuluklu galerisi olan sekizgen bir kasnak, camlı fener, sivri kurşun külah ve altın bir hilal alem. Gece fener yanıyor, projektörler duvarları aydınlatıyor ve ışıklı kule suya sıcak, titrek bir yansıma düşürüyor.
Neleri bulabilirsin
- Sırayla zıplayan iki yunus
- Adacığın çevresinde dönen bir vapur ve iki balıkçı teknesi, her birinin ardında dümen suyu
- Ahşap iskeleye bağlı bir tekne
- Rıhtımda kafe şemsiyeleri ve dolaşan insanlar
- Kulenin yanında dalgalanan Türk bayrağı
- Fenerin etrafında dönen martılar
Neleri sadeleştirdik
- Üsküdar sahili ve şehrin silueti sahneye alınmadı; kule açık denizden kesilmiş bir karenin içinde duruyor.
- Rıhtım ve yapılar sade biçimlere indirildi; tekneler de gerçek İstanbul vapurları değil, genel tekne modelleri.
Sorular
Kız Kulesi nerede?
Kız Kulesi, Boğaz’ın Marmara Denizi’ne açıldığı yerde, Üsküdar Salacak’ta Asya kıyısının yaklaşık 200 metre açığındaki küçük bir adacıkta yer alıyor.
Kız Kulesi’ne neden bu ad verilmiş?
Ad bir efsaneden geliyor: kızının yılan sokmasından öleceği söylenen bir padişah, onu denizin ortasındaki bir kuleye kapatır; ama doğum gününde gönderilen meyve sepetine gizlenmiş bir yılan kehaneti gerçekleştirir. Batı dillerinde kuleye Leandros Kulesi de denir.
Kız Kulesi ne zaman yapıldı?
Adacıkta Bizans döneminden beri bir kule bulunuyor. Bugünkü kule bir yangının ardından 1763’te taştan yeniden yapıldı ve 1832’de Sultan II. Mahmud döneminde onarıldı.
Kız Kulesi ziyarete açık mı?
Evet. Kız Kulesi uzun bir restorasyonun ardından 2023’te müze ve kafe olarak yeniden açıldı; ziyaretçiler kıyıdan küçük teknelerle gidiyor.
Kız Kulesi’nin bu piksel art dioraması nasıl yapıldı?
Dioramalarımızın çoğundan farklı olarak havada süzülen bir ada değil, denizden kesilmiş bir blok. Bu sayfada gerçek zamanlı çalışan bir Three.js sahnesi: 360 × 640 piksel çözünürlükte, koyu kenar çizgileri ve küçük bir renk paletiyle çiziliyor, ardından yumuşatma yapılmadan büyütülüyor. “3D’de keşfet” düğmesine basıp sahneyi sürükleyerek döndürebilir, gündüz, akşam ve gece arasında geçiş yapabilirsiniz.
İzometrik İstanbul haritaları
İstanbul’un 2 izometrik piksel art haritası da var: topluluğun çizdiği, şehrin tamamını aynı SimCity tarzında gösteren haritalar. İstanbul haritalarına bak →

