Galata Kulesi’nin hikâyesi
Galata Kulesi neredeyse yedi yüzyıldır Haliç’i gözlüyor. Cenevizliler onu 1348’de, Konstantinopolis’in karşı kıyısındaki ticaret kolonilerini çevreleyen surların en yüksek noktası olarak inşa etti ve adını İsa Kulesi koydu. 1453’teki fetihten sonra Tersane’de çalıştırılan esirlerin tutulduğu bir zindana, sonraki hayatının büyük bölümünde de yangın gözetleme kulesine dönüştü: tepedeki bekçiler ahşap şehrin herhangi bir yerinde çıkan yangını görür, hemen haber verirdi.
Yangınlar ve fırtınalar çatıyı birden fazla kez alıp götürdü. Bugün gördüğümüz sivri külah, 1965–67 restorasyonunda yeniden yapıldı ve kuleye o tanıdık siluetini geri kazandırdı. Kalın taş gövdenin hemen külahın altında bir seyir balkonu var; buradan Haliç’e, Boğaz’a ve tarihi yarımadanın kubbelerine bakılıyor.
Kule, İstanbul’un en sevilen efsanesinin de mekânı. 17. yüzyılda Evliya Çelebi, Hezarfen Ahmed Çelebi’nin kanat takıp kuleden atladığını ve Boğaz’ı süzülerek geçip Üsküdar’a indiğini yazar. Gerçekten yaşanmış olsun ya da olmasın, kartpostallardan kahve fincanlarına kadar her yerde kuleyi görmemizin sebebi bu hikâye.
Kule bugün bir müze. Çevresindeki dar Beyoğlu sokakları da cumbalı apartmanları, kafeleri ve mahallenin kedileriyle şehrin en hareketli köşelerinden biri.
Diorama
Diorama, kuleyi havada süzülen küçük bir Galata adasının üstüne yerleştiriyor. Sahne Three.js ile kuruldu ve piksel art olarak çiziliyor: düşük çözünürlükte çiziliyor, her kenara koyu bir çizgi ekleniyor, renkler küçük bir paletle sınırlanıyor ve sonuç yumuşatma yapılmadan büyütülüyor. Kule gerçek oranlarına yakın modellendi: yukarı doğru hafifçe daralan 18 kenarlı taş gövde, sarmal biçimde dizilmiş mazgal pencereler, balkonun altındaki konsollu bilezik, kemerli galeri ve altın alemli kurşun külah.
Çevresinde Arnavut kaldırımlı Galata meydanı daire şeklinde açılıyor; aradan çıkan sokaklarda pastel hardal, pembe ve nane yeşili Beyoğlu evleri sıralanıyor, çoğu cumbalı ve kiremit kaplı kırma çatılı. Işık gündüzden altın saate, oradan geceye dönerken pencereler tek tek yanıyor, sokak lambaları açılıyor ve projektörler kuleyi gökyüzüne karşı sıcak bir ışıkla aydınlatıyor.
Neleri bulabilirsin
- Meydanda kırmızı bir simit arabası
- Beş kedi, ikisi devriyede
- Külahın etrafında dönen martılar
- Çınarların altında kafe şemsiyeleri ve banklar
- Gece külahın altında ışıl ışıl yanan galeri
Neleri sadeleştirdik
- Evler, meydanı çevreleyen gerçek binalar değil; tipik Beyoğlu sıra evleri.
- Sokak düzeni dört sokaklı bir halkaya sadeleştirildi; gerçek meydan daha küçük ve daha yokuşlu.
Sorular
Galata Kulesi kaç metre?
Galata Kulesi alemiyle birlikte 66,9 metre, alemsiz 62,6 metre yüksekliğinde. Taş gövdesinin dış çapı 16,45 metre, duvarları 3,75 metre kalınlığında.
Galata Kulesi ne zaman yapıldı?
Galata Kulesi 1348’de Galata’daki Ceneviz kolonisi tarafından, ticaret kolonisini çevreleyen surların en yüksek noktası olarak yapıldı ve İsa Kulesi adını aldı. Sivri külahı 1965–67 restorasyonunda yeniden yapıldı.
Galata Kulesi’ne çıkılıyor mu?
Evet. Galata Kulesi bugün bir müze; külahın hemen altındaki seyir balkonundan Haliç’e, Boğaz’a ve tarihi yarımadanın kubbelerine bakabilirsiniz.
Galata Kulesi’nden kim uçtu?
17. yüzyılda Evliya Çelebi’nin anlattığına göre Hezarfen Ahmed Çelebi kanat takıp Galata Kulesi’nden atladı ve Boğaz’ı süzülerek geçip Üsküdar’a indi. Gerçekten yaşanmış olsun ya da olmasın, İstanbul’un en sevilen efsanesi bu.
Galata Kulesi’nin bu piksel art dioraması nasıl yapıldı?
Bu sayfada gerçek zamanlı çalışan bir Three.js sahnesi: 360 × 640 piksel çözünürlükte, koyu kenar çizgileri ve küçük bir renk paletiyle çiziliyor, ardından yumuşatma yapılmadan büyütülüyor. Kule gerçek oranlarına yakın modellendi; 18 kenarlı taş gövdesi, sarmal mazgal pencereleri ve kurşun külahıyla. “3D’de keşfet” düğmesine basıp sahneyi sürükleyerek döndürebilir, gündüz, akşam ve gece arasında geçiş yapabilirsiniz.
İzometrik İstanbul haritaları
İstanbul’un 2 izometrik piksel art haritası da var: topluluğun çizdiği, şehrin tamamını aynı SimCity tarzında gösteren haritalar. İstanbul haritalarına bak →
